Hans Bollongier "Stilleven met bloemen" 1639

 

 

 

Een weelderige bos bloemen staat op tafel.
De vaas lijkt nauwelijks groot genoeg voor de overvloed aan tulpen, rozen, anemonen en anjers.
Sommige bloemen zijn nog fris, andere zijn al verlept.
Over de tafel kruipen insecten en een salamandertje.
Het is onwaarschijnlijk dat de Haarlemmer Bollongier deze bos bloemen naar het leven heeft geschilderd.
Rozen en tulpen bloeien niet in hetzelfde jaargetijde en bovendien waren in de 17de eeuw zoveel tulpen in één vaas onbetaalbaar.
Omstreeks 1620-1630 heerste tulpengekte. Enorme bedragen werden voor tulpenbollen neergeteld.
In 1637 stortte de handel ineens in. Bollongier schilderde dit vlak daarná, in 1639.

Jacob Marrel (1613/14-1681)

Jacob Marrel, schilder en etser was oorspronkelijk uit Frankenthal in Duitsland afkomstig.
In Duitsland leerde hij de grondbeginselen van het schildersvak.
Zijn vervolgopleiding kreeg hij in Nederland bij de stillevenschilder Jan Davidsz. de Heem.
Ook werkte hij nog een tijdje in Antwerpen bij een stillevenspecialist.
Marrel specialiseerde zich in bloemenschilderijen en stillevens.
Hij vestigde zich in Utrecht, maar verhuisde later weer naar Duitsland, waar hij stierf.

Ambrosius Bosschaert   

"Stilleven met bloemen in een Wan-Li vaas" (1619)

 

In een klein vaasje van Wan-Li porselein zijn verschillende soorten bloemen overzichtelijk uitgestald,
ondermeer een akelei, tulpen en een pioenroos.
Hun fleurige bloemblaadjes steken fel af tegen de donkere achtergrond.
Naast het vaasje liggen nog een tulp en een cyclaam. Op sommige bloemen zitten insecten.
Bosschaert (werkzaam in Breda) schilderde dit bosje bloemen niet alleen omdat hij het mooi vond.
Gevlamde tulpen waren in de 17de eeuw exotisch en dus erg kostbaar.
Daarom kan het goed zijn dat Bosschaert met bloemen en ongedierte doelde op
Vanitas; de vergankelijkheid van alles wat mooi en duur is.

Balthasar van der Ast "Stilleven" 1620/21

Bosschaerts schilderijtjes waren erg geliefd, vooral bij mensen die geïnteresseerd waren in bijzondere bloemen en planten.
Overzichtelijk gerangschikt geeft dit paneeltje precies weer hoe bepaalde bloemen en insecten er uitzien.
De waterdruppels op een blad zijn net echt. Ook Bosschaerts drie zoons en zijn zwager Van der Ast schilderden zulke stillevens.

Balthasar van der Ast       "Stilleven met bloemen"   ca. 1632-57

Op een tafel staat een donkergroene, geribbelde vaas met bloemen.
Naast de vaas liggen enkele exotische schelpen.
De schilder had deze waarschijnlijk in zijn verzameling, want de voorste schelp, een 'conus ranunculus', komt vaker op zijn werk voor.
Over tafel kruipen een salamandertje en een rups.
Linksboven komt, in de schaduw, een wesp aanvliegen.
Het schilderij is gesigneerd door Balthasar van der Ast, maar waarschijnlijk heeft hij een belangrijk deel van het schilderwerk aan assistenten overgelaten.
De ondertekening van het schilderij is goed zichtbaar en is preciezer dan het schilderwerk erboven.
Het kan goed zijn dat Van der Ast de tekening heeft gemaakt als richtlijn voor zijn leerlingen, zodat zij deze verder konden 'inkleuren'.